
СОЁЛЫН АЯЛАЛ
Дадал сумын хамгийн үзэсгэлэнтэй газар нутаг, түүхэн дурсгалт газруудаар дамжуулан соёл, байгалийн аялалыг хөтөчтэйгөөр үзээрэй.
Байгалийн онцлох үйл явдлууд: Уулын оргилууд, голын эрэг, өргөн уудам хөндий зэрэг гайхалтай байгалийн үзэсгэлэнт газруудыг нээж илрүүлээрэй.
Түүхийн дурсгалт газрууд: Чингис хааны төрсөн газар болох Дэлүүн болдог, Чингис хааны хөшөө, Дэгэн Жигэн хад зэрэг түүхэн дурсгалт газруудаар зочилж, мэргэжлийн хүмүүсийн удирдлага дор илүү гүнзгий ойлголт аваарай.
Соёлын туршлага: Буриад ард түмний баялаг уламжлалд өөрийгөө шингээж, тэдний нүүдэлчин амьдралын хэв маяг, ёс заншил, соёлын өвийн талаар өвөрмөц ойлголттой болно.

| ӨГЛӨӨНИЙ ХӨТӨЛБӨР | |
| Дэлүүн Болдог | Чингис хааны төрсөн газар. 1990 оны 7-р сарын 20-нд Монголын Нууц Түүхийн 750 жилийн ойд зориулан энд монгол бичгээр сийлсэн дурсгалын чулуу босгосон. Уг бичээст Чингис хаан 1162 онд буюу Усны морин жилд энд төрсөн гэж тэмдэглэгдсэн байдаг. |
| Чингис хааны хөшөө | 1962 оны 5-р сарын 31-нд Гурван нуурын дунд нуурын хойд дэнж дээр Чингис хааны мэндэлсний 800 жилийн ойд зориулан босгосон. С.Төмөр-Очирын удирдлага дор уран барималч Л.Махбалын зохион бүтээсэн энэхүү хөшөө нь 11.7 м өндөр, 10 м өндөр суурьтай, дөл хэлбэртэй бөгөөд Чингис хааныг дүрсэлсэн бөгөөд дээр нь “Миний бие ядрах болтугай, харин миний мөнхийн төрийг хэзээ ч гутаахгүй” гэсэн бичигтэй. |
| Гурван нуур (Гурван нуур) | “Гурван нуурын рашаан” гэгддэг нарс ойн доторх тэгш цэлгэр газарт хоорондоо ойрхон орших гурван жижиг нуур байдаг. Нуурын ус болон шаврыг ходоод, элэг, цөс, экземийн эмчилгээнд ашигладаг. Дунд нуур нь үе мөчний өвчнийг эмчлэхэд хэрэглэдэг хануур хорхойгоороо алдартай. Зүүн нуурын усыг гэдэсний өвчинд хэрэглэдэг. |
| Тэмүүжин хүүхдийн музей | Монголын төр байгуулагдсаны 800 жилийн ойг тохиолдуулан 2006 онд байгуулагдсан. Тус музейд Онон-Балжийн сав газрын эртний хүмүүсийн чулуун, хүрэл, төмрийн эд өлгийн зүйлс, Тэмүжиний бага насыг дүрсэлсэн бодит хэмжээтэй дүрслэл, Чингис хааны сууж буй дүрс, Хар туг, дугуйтай ордны майхан зэргийг хадгалдаг. |
| Орон нутгийн судалгааны музей | 1959 онд залуу малчдын туршлага солилцох санаачилга болгон байгуулагдсан. 1971 онд өргөжин тэлж, одоо Дадал сумын соёл, өвийг баримтжуулсан 346 түүхэн үзмэртэй. |
| Хажуу Булаг (Ариун булаг) | Дадал сумын зүүн хойд хэсэгт, Хар Тугийн Овоо толгойн зүүн бэлд оршдог. Домогт өгүүлснээр, энэ булаг нь шинэ төрсөн Тэмүжин хүүхдийг усанд оруулдаг байсан бөгөөд түүний ээж Өүлэн цай буцалгаж, өдөр тутмын хэрэглээнд зориулж ус татдаг байжээ. |
| ҮДЭШИЙН ХӨТӨЛБӨР | |
| Хар тугийн овоо — Баян овоо | Чингис хаантай холбоотой түүхэн дурсгалт газар бөгөөд уламжлал ёсоор тэрээр цэргийн аян дайн хийхээсээ өмнө энэ толгодын орой дээр Их Хар тугаа мандуулдаг байжээ. |
| Генэнпил Хатны Гэрийг Буур | VIII Богд хааны сүүлчийн хатан Гэнэнпилийн зуны оршин суух газар. Боржигин алтан удам угсааны цагаан морин сүргийн бэлчээр гэгддэг энэ нутагт Гэнэнпилийг улс төрийн хилс хэрэгт буруутган баривчлах хүртлээ амьдарч байжээ. |
| Боданчирын өвсний хоргодох газар | “Монголын нууц түүхийн” 24-р бүлэгт тэмдэглэснээр Чингисийн алтан ургийн эртний өвөг Хиад Боржигин овгийн Боданчир Мөнхаг Балж арал дээрх энэ газарт өвсөн хоргодох газар барьж, амьдарч байжээ. Тэрээр “Хүрэм захтай байдаг шиг хүн ахмад төрөл төрөгсөдтэй байх ёстой” гэсэн монгол зүйр үгийг анх хэлсэн гэж үздэг. |
| Буриад гэр бүлд зочлох | Буриад нутгийн гэр бүлтэй халуун дотно, жинхэнэ уулзалт. Тэдний соёл, уламжлалыг биеэр мэдэрч, нүүдэлчин амьдралын хэв маягийг нь ойлгож, энэ нийгэмлэгийг үе дамжин тодорхойлж ирсэн зочломтгой байдлыг мэдрэх болно. |
Үүнд: Мэргэжлийн хөтөч багтсан болно . Зочдын хүсэлтээр аяллын зогсоолыг өөрчилж болно.
